Pasja do nauk ścisłych – inwestycja, która zmienia bieg historii
Wielkich innowatorów, niezależnie od epoki, łączyło jedno – każde z nich zadawało wiele pytań: jak to działa, dlaczego tak działa, jak to mogę wykorzystać lub poprawić. To są również pytania, które zadaje dziecko uważnie obserwujące otaczający je świat. Ta ciekawość i odwaga do eksperymentowania pomagają najpierw zrozumieć to, co dzieje się tu i teraz: jak działają rzeczy, jakie są między nimi zależności i dlaczego świat funkcjonuje w określony sposób. A to z kolei staje się fundamentem do przyszłych odkryć, doprowadzając do wielu przełomowych innowacji.
Firma Henkel, z ponad 150-letnią tradycją w rozwijaniu kultury innowacji i naukowego myślenia jest tego doskonałym przykładem. W latach 20. XX wieku, gdy panował kryzys i podaż wielu produktów była ograniczona, firmie zaczęło brakować kleju potrzebnego do zamykania własnych opakowań z proszkiem. Zamiast polegać na trudno dostępnych dostawcach, firma postanowiła, że sama zacznie produkować ten klej nie tylko na swój użytek, ale też dla innych i będzie go sprzedawać. Ten ruch zapoczątkował biznes, który obecnie stanowi połowę jej obrotów. Dziś nad kolejnymi innowacjami w Henklu nieustannie pracuje około 47 000 specjalistów na całym świecie, którzy pokazują, że zadając pytania i eksperymentując można znaleźć odpowiedź na wiele frapujących nas pytań.
Ta sama idea przyświeca programowi "Świat Młodych Badaczy", który w tym roku świętuje swoje 10-lecie w Polsce. Jego celem jest rozbudzanie w najmłodszych ciekawości świata, uczenie samodzielnego myślenia oraz wyciągania wniosków.
Przyszłość wymaga nie jednej kompetencji, ale ich mądrego połączenia
Dziedziny STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka) to dziś coś więcej niż wiedza potrzebna w zawodach technicznych. To przede wszystkim sposób myślenia – analitycznego, kreatywnego i zespołowego, który pomaga odnaleźć się w dynamicznie zmieniającym się świecie. Raport Henkla "Świat Młodych Badaczy 4.0: kompetencje do przyszłości", przygotowany we współpracy z futurolog dr Edytą Sadowską, podkreśla, że tradycyjny model edukacji oparty głównie na zapamiętywaniu wiedzy przestaje być wystarczający. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przyszłości dzieci w wieku szkolnym – wiele z nich osiągnąwszy dorosłość będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie istnieją. Dlatego coraz ważniejsze staje się nie tylko to, co wiemy, ale przede wszystkim to, jak myślimy: czy potrafimy analizować, wyciągać wnioski, adaptować się do zmian i uczyć się w trakcie działania[2].
Eksperci wskazują na cztery kluczowe obszary kompetencji przyszłości. Pierwszym jest adaptacyjność – zdolność do funkcjonowania w warunkach ciągłej zmiany i elastycznego kształtowania swojej zawodowej ścieżki. Towarzyszy jej tzw. learning agility, czyli umiejętność szybkiego przyswajania nowej wiedzy, oduczania się starych schematów i nadążania za zmieniającymi się potrzebami. Równie istotna okazuje się kreatywność i krytyczne myślenie – gotowość do eksperymentowania, wychodzenia poza utarte schematy, ale też selekcjonowania informacji i podejmowania świadomych decyzji. Wreszcie, w dobie powszechnej obecności AI, kluczowe stają się kompetencje cyfrowe i społeczne: rozumienie danych i narzędzi technologicznych, a także umiejętność współpracy w zróżnicowanych zespołach i skutecznej komunikacji.
Wnioski z raportu są jednoznaczne: kompetencje przyszłości to nie pojedyncze umiejętności, lecz ich świadome łączenie. To właśnie połączenie elastyczności, kreatywności, krytycznego myślenia i wiedzy technologicznej pozwoli młodym ludziom nie tylko odnaleźć się w zmieniającym się świecie, ale aktywnie go współtworzyć.
"Świat Młodych Badaczy" – ścieżka młodych odkrywców
Co można zrobić, by od najmłodszych lat zaszczepiać w dzieciach chęć rozwiązywania problemów czy nieszablonowego myślenia? Pokazywać im w praktyce, jak działa świat. Ta możliwość doświadczenia, dotknięcia, zobaczenia na własne oczy rozbudza ciekawość, wciąga, bawi i angażuje. W tym duchu działa właśnie program edukacyjny firmy Henkel "Świat Młodych Badaczy". Opiera się on na 90-minutowych warsztatach dla uczniów klas II i III szkół podstawowych prowadzonych przez wykwalifikowanego edukatora z firmy LeoLab. Zajęcia bazują na idei learning by doing, czyli uczenia poprzez praktyczne doświadczenie, dzięki czemu dzieci – pracując zespołowo – przeprowadzają proste eksperymenty, ucząc się obserwować zjawiska, formułować hipotezy i wyciągać wnioski. W ten sposób rozwijają cierpliwość, systematyczność, kreatywność oraz umiejętność pracy w grupie.
Program wspiera nie tylko najmłodszych uczestników, lecz także nauczycieli i rodziców. Z myślą o pedagogach powstały materiały dydaktyczne, które można wykorzystać podczas zajęć szkolnych. Zawierają one dokładne wskazówki dot. przeprowadzenia eksperymentów, gotowe scenariusze zajęć, a także karty pracy dla uczniów. Moduły dla nauczycieli adresują takie tematy jak ślad ekologiczny, zrównoważony rozwój, kleje, higiena osobista czy pranie. Co ważne, wszystkie zaproponowane eksperymenty są bardzo angażujące i dostosowane do poziomu młodych odkrywców i pokazują, że nauki ścisłe są obecne w codziennym życiu – można ją odkrywać w kuchni, łazience, ogrodzie czy w najbliższym otoczeniu. Dzięki temu ciekawość staje się realną kompetencją, a eksperymenty mogą okazać się pierwszym krokiem do przyszłej kariery naukowej i innowacyjnego myślenia.
10 lat inspiracji, 13 tysięcy małych badaczy
W Polsce program „Świat Młodych Badaczy" działa od 2016 roku. W ciągu dekady wzięło w nim udział blisko 13 tysięcy młodych uczestników. Henkel, jako inicjator i organizator projektu, rozwija go w ramach działań społecznych i edukacyjnych. Firma wierzy, że dzięki atrakcyjnej formule projektu uda się zaszczepić wśród dzieci fascynację światem nauk ścisłych, co może mieć przełożenie na ich przyszłe wybory edukacyjne i zawodowe. Projekt oferuje realne wsparcie dla systemu edukacji, dostarczając nauczycielom wysokiej jakości narzędzia dydaktyczne i inspirując do uczenia przez zabawę w przestrzeni domowej. Bo od pierwszych doświadczeń przy mikroskopie do marzeń o kosmosie prowadzi jedna wspólna droga. A jest nią dziecięca ciekawość, która jest początkiem wielkich pomysłów, mogących zmienić świat.
[1] https://www.henkel.com/resource/blob/1996808/611208ed5809e6ef8b2d2e332ec687e3/data/henkel-raportsmb2024.pdf
[2] https://www.henkel-swiatmlodychbadaczy.pl/
Materiał promocyjny marki Henkel.